سعید کریمی- کارشناس بهداشت عمومی؛
دانشگاه علوم پزشکی کردستان 

   روزنامه کیهان (www.kayhannews.ir)

معمولا ورود به نوجوانی با تحولات جسمی و روحی خاصی همراه است. تحولات جسمی ممکن است قابل رویت باشند و یا اینکه به چشم نیایند. مثلا تغییرات غدد داخلی بدن و ترشح هورمونها به چشم نمی آیند. اما مثلا رویش موی زیربغل قابل دیدن است.

این تغییرات بنابر پیشینه خانوادگی، محل زندگی و چگونگی وضعیت تغذیه در افراد مختلف در زمان های متفاوتی شروع می شود. مثلا برای یک نفردر سن ۹ سالگی و برای نفر دیگری سن ۱۵سالگی اتفاق بیافتد.

از مواردی که قابل مشاهده است برای دختر خانم ها رشد سینه ها است که ممکن است اول یکی و بعدا دیگری و یا هر دو با هم رشد کنند. این را هم بگویم که در این مرحله سینه ها دردناک هستند ومعمولا از نظراندازه هم با هم برابر نیستند که امری کاملا طبیعی است.

رویش موی اطراف ناحیه تناسلی و کمی بعد تر موهای زیر بغل هم در این دوران اتفاق میافتد. همینطور تغییر تدریجی اندامشان از حالت بچه گانه به فرم یک زن بالغ به صورت جمع شدن چربی در ناحیه شکم، اطرف ران و باسن است.

در ضمن ترشحات واژن وعادت ماهیانه یا رگل، یا قائدگی یا پریود هم از این دوران شروع می شوند. در این مرحله اندام تناسلی هم رشد و تغییرمی کنند مثلا رنگ ناحیه تناسلی تیره تر می شود و در نهایت از نظر ظاهری به اندام فرد بالغ شباهت بیشتری پیدا می کند تا به آلت تناسلی یک کودک.

من از همین فرصت می خواهم استفاده کنم و یک دسته نکات دیگری را هم بگویم. شروع عادت ماهانه برای دختر خانم ها یک نقطه عطف و نشانه سلامت فرد است و خوشبختانه در فرهنگ ما در اکثر خانواده ها ورود به این مرحله توام با بالغ شدن برداشت می شود. یعنی بیشتر جنبه مثبت دارد تا منفی.

اکثر دختر خانم ها پیش از اینکه اولین عادت ماهانه خود را داشته باشند از طریق مادر، خواهر بزرگتر، هم سن و سال های فامیل و یا دوستانشان در مدرسه با این پدیده آشنا می شوند اما گروهی هم هستند که پیش از اینکه چیزی در این مورد بدانند و یا شنیده باشند به یک باره با خونریزی مواجه می شوند که این می تواند برایشان بسیار ترسناک باشد و بعضا احساس منفی که به فرد می دهد باعث پایین آمدن اعتماد به نفس فرد و یا ناموفق بودن ارتباطات جنسی اش در زندگی آینده اش بشود.

من همینجا از پدر ها و مادرها بخصوص مادرها تقاضا می کنم که در این مورد در سن مناسب برای دخترتان توضیح دهید. و اگر احساس راحتی نمی کنید موضوع را با مسئولین مدرسه مطرح کنید تا مربیان بهداشت، ورزش و یا علوم تربیتی که معمولا با بچه ها نزدیک تر هستند بتوانند این موضوع را برایشان به موقع توضیح دهند.

با در نظر گرفتن میانگین سن عادت ماهانه در بین دختران ایرانی که غالبا در سال اول و یا دوم راهنمایی یعنی حدود ۱۲-۱۳ سالگی است، آموزش این نکته در کلاس سوم و یا چهارم ابتدایی یعنی در حدود ۹-۱۰ سالگی می تواند مفید باشد. چون افرادی هم هستند ممکن است زودتر به این مرحله برسند.

عادت ماهانه معمولا ماهی یکباراتفاق می افتد و به مدت ۳ تا ۷ روز ادامه دارد. در بعضی افراد این دوران طولانی تر است. در سال های اولیه زمان عادت ماهانه ممکن است منظم نباشد اما بعد از آن معمولا در دوره های بین ۲۴ تا ۳۲ روزه اتفاق می افتد.

در این دوران دخترخانم ممکن است دردهایی مثل درد کمر، درد زیر دل و غیره را داشته باشد و در بعضی افراد درد سینه ها هم به آن اضافه می شود. معمولا ورزش سبک، گرم کردن زیر شکم و یا نشستن بر روی کیسه آب گرم و غیره می تواند کمک کننده باشد. داشتن رژیم غذایی مناسب هم می تواند کمک کند که درچند برنامه آینده در موردش صحبت می کنیم.

دراین دوران دختر خانم باید بطور مرتب نوار بهداشتی خود را تعویض کند یعنی حداکثر هر چهار ساعت یک بار. و بسته نوار بهداشتی را در جایی بدور از آلودگی و در پاکت بسته نگهداری کند. پس از استفاده هم باید آن را در روزنامه پیچیده و در سطل آشغال بیاندازد. افرادی که از پارچه استفاده می کنند باید فقط از پارچه نخی استفاده کنند، پارچه را تمیز بشورند و در جلوی آفتاب کاملا خشک کنند تا بتوانند دوباره از آن استفاده کنند و یا آن را اطو کنند.

علاوه بر نوار بهداشتی و پارچه برخی افراد بخصوص در کشورهای غربی از تامپون استفاده می کنند. تامپون مثل یک گلوله فشرده شده از پنبه می ماند که داخل واژن گذاشته می شود تا خون را به خودش جذب بکند و نخ آن بیرون می ماند که برای بیرون آوردنش کمک می کند.

در ایران تامپون در خانمهای مجرد کاربرد چندانی ندارد. زیرا داشتن پرده بکارت برای ازدواج مهم است و داخل کردن تامپون به واژن ممکن است به پرده آسیب بزند.

به هرحال برای کسانی که ممکن است از تامپون استفاده کنند باید چند نکته را یادآور بشوم: اول اینکه نحوه گذاشتن تامپون را از روی دستورات روی جعبه کاملا خوانده و دنبال کنید و حتی الامکان در طول شب از تامپون استفاده نکنید چون نمی توانید هر چهارساعت یکبار عوضش کنید. و اینکه به محض احساس ناراحتی در زیر دل و یا سرگیجه باید تامپون را از واژن خارج کنید و به پزشک مراجعه کنید بدلیل اینکه در موارد نادر ممکن است تامپون باعث عفونت باکتریایی بشود که باعث شوک شده و بعضا مهلک است.

- خاطره ۱۶ ساله از زنجان : من شنیدم که اگر در دوران قائدگی خود را بشویید دچار کمر درد می شوید. نشستن خود در این موقع از نظر بهداشتی ایرادی ندارد؟

در جواب به خاطره و دوستان دیگری که ممکن است این سئوال برایشان مطرح باشد باید بگویم که دوش گرفتن و شستن ناحیه تناسلی در دوران عادت ماهانه هیچ ضرری ندارد و خرافاتی که حاکی از بچه دار نشدن و کمر درد بر اثر سشتن ناحیه تناسلی در هنگام عادت ماهیانه است اصلا پایه علمی ندارد.

اتفاقا شستن ناحیه تناسلی با آب گرم کمی از ناراحتی ها و درد زیر دل را هم می تواند تخفیف بدهد. نظافت نکردن و نشستن این منطقه باعث بوی بد و بعضا ایجاد ناراحتی های پوستی مثل خارش و یا عفونتهای باکتریایی می شود.

- مراحل بلوغ در پسران

برای آقا پسرها هم که جزو اولین تغییرات قابل مشاهده در دوران بلوغ بزرگ شدن بیضه ها است که معمولا از سن ۱۰ سالگی شروع می شود. بعد از آن یعنی بین ۱۱ تا ۱۵ سالگی به طول و عرض آلت تناسلی اضافه می شود و رویش مو دراطراف آلت تناسلی و بعضا بر روی پوست بیضه ها اتفاق می افتد.

در همین زمان جعبه صوتی در حنجره گسترش پیدا می کند و تارهای صوتی کلفت ترمی شوند که صدای بم تری را ایجاد می کنند. رویش مو بر روی صورت و زیر بغل هم معمولا ۲ سال بعد از رویش موهای اطراف آلت تناسلی اتفاق می افتد.

بسته به پیشینه قومی و خانوادگی موهای سینه هم ممکن است در برخی آقا پسرها ظهور پیدا کند. در اواخر دوران بلوغ ممکن است برخی پسرها رشد سینه را هم تا حد جزئی تجربه کنند که در تقریبا در تمامی موارد بدون دخالت پزشکی به حالت اولیه خودش بر می گردد.

اتفاق دیگری که برای یک پسر در سن بلوغ می افتد اولین تجربه نعوظ و اولین تجربه انزال است. حالت نعوظ ممکن است بر اثر تحریک ایجاد شود و یا حتی بصورت ناخواسته و بدون اینکه در معرض محرکهای جنسی مثل فیلم و غیره باشند بوجود بیاید که کاملا طبیعی است.

انزال هم برای این اتفاق می افتد که بدن یک پسر بالغ مایع منی را می سازد و می خواهد آن را از بدن خارج کند. مایع منی ممکن است تحت چند حالت از بدن خارج شود یا با خودارضایی و یا در هنگام خواب و یا در هنگامی که در معرض محرک های جنسی مثل فیلم و یا خیالبافی جنسی قرار دارید و همگی این موارد هم طبیعی هستند.

اینجا یک صحبتی هم با پدرها و مادرهای عزیز داشته باشم که به فضای خصوصی فرزندشان احترام بگذارند و اگر مثلا دیدند که لکه ای روی ملحفه او بود آن را به روی فرد نوجوان نیاورند که باعث شرمندگی وی نشوند. در این سن ممکن است پسر شما وقت بیشتری را در حمام و یا توالت بگذراند که نباید باعث نگرانی شما شود.

یک سری خرافاتی در مورد عملکرد اندام های تناسلی مردانه رایج است که متاسفانه فیلم های مستهجن هم به آنها دامن می زند.

بطور مثال اینکه مایع منی به حالت پرشی از آلت خارج می شود برای همه واقعیت ندارد. نه تنها هر کسی با شخص دیگر در این مورد تفاوت دارد بلکه برای یک فرد هم در روزهای متفاوت می تواند شدت و ضعف داشته باشد.

در پژوهش ها نشان داده شده که اگر فرد تعداد دفعات انزال خود را کم کند و عضلات کف لگن قوی داشته باشد می تواند فشار پرتاب مایع منی اش را تقویت کند.

فشار بیشتر نشانه ای از سالم بودن و یا نبودن فرد بطور خاص نیست. مگر در افرادی که ناراحتی های عفونی و یا بیماریهای دستگاه تناسلی دارند مثلا عفونت پروستات که می تواند فشار انزال را کم کند. اما این حالت در مردان جوان نادر است. بهرحال اینکه در فیلها می بینید که مایع منی تا چند متر پرتاب میشود همه بازیهای سینمایی است.

در جواب شنوندگانی که پرسیدند بر اساس ادرار کردن ایستاده آلت تناسلی شان به سمت پایین انحنا پیدا کرده، باید بگویم که زاویه آلت تناسلی ارتباط مستقیم با قوی بودن عضلات زیر شکم و کف لگن دارد.

من هیچ پژوهشی را ندیدم که حاکی از این باشد که ایستاده ادرار کردن زاویه آلت را تغییر می دهد. چند پژوهش هست که پیشنهاد کرده نشسته ادرار کردن مثانه را بهتر تخلیه می کند اما اینکه در زاویه آلت چه نقشی دارد من به شخصه به پژوهشی برخورد نکردم.

تعدادی ایمیل هم رسیده که در مورد مقدار مایع منی سئوال مطرح کرده بودند؛ اینکه مایع منی به حدی است که فرد در آن غوطه ور می شود ادعای کاملا بی اساسی است.

مقدار مایع منی از فردی به فرد دیگر فرق می کند و هر چقدر تعداد دفعات انزال بیشتر باشد مقدارش کمتر است. حالت دیگر این است که فرد دفعات انزال بالا دارد و در نهایت بدن خود را تطبیق داده و مقدار بیشتری مایع منی تولید می کند اما اگر مقدار اسپرم کافی باشد مقدار مایع منی نه در باروری خانم و نه در مقدار لذت جنسی آقا تاثیری ندارد بنابراین نگران آن نباشید.

الف- ۱۹ ساله از ایران هم پرسیده: با سلام میخواستم بپرسم بیضه های من در حالت عادی یکی از آنها پایین تر از دیگری قرار دارد. آیا مشکلی دارد یا نه؟

بطور طبیعی یکی از بیضه ها همیشه پایین تر از آن یکی قرار دارد و هیچ جای نگرانی در این مورد نیست

مسائل روحی و عاطفی دوران بلوغ

تحولات روحی در دوران بلوغ در بین دختر ها و پسرها متفاوت است. این تفاوتها نه تنها به دلیل شرایط خانوادگی و فرهنگی و تفاوت جایگاهی که یک دختر خانم و یا آقا پسر جوان در جامعه دارند بلکه بدلیل تفاوت های هورمونی شان هم هست.

در این سن بیشترین اشخاصی که روی فرد نوجوان تاثیر دارند دوستان وی هستند. چون فرد نوجوان تصور می کند هیچ کس او را درک نمی کند و تنها کسانی که تجربه همسان دارند و همسن او هستند مشکلات او را می فهمند. دلیلش هم خیلی ساده است.

در نظر بگیرید یک فرد نوجوان موضوعی را با والدین خود در میان بگذارد. مثلا بگوید دوستم میثم سیگار می کشد. اگر پدر و مادر بلافاصله عکس العمل نشان بدهند و یا با میثم برخورد بدی بکنند و یا نوجوان را از دیدن دوستش محروم کنند بار بعدی فرزند شان حرفی را که بداند عواقب اینچنینی دارد برای پدر و مادرش بازگو نمی کند.

بهترین راه گوش کردن بدون نظر دادن و قطع کردن صحبت نوجوان است. بعد از آن می توانید نظر او را در مورد سیگار کشیدن بپرسید و بعد راجع به آن را هم صحبت کنید تا خود او به این نتیجه برسد که سیگار کشیدن برایش ضرر دارد و این انتخابی نیست که می خواهد برای خودش بکند.

اما اگر سیگار کشیدن را محکوم کنید بدون اینکه نوجوان دلایل آن را درک کرده باشد در بازداری وی از انجام این عمل موفق نبوده اید.

یکی از فشارهایی که امروزه روی نوجوانان و جوانان است مسئله تجربه جنسی است. مثلا وقتی در جمع دوستانشان هستند هرکس دوست دختر و یا دوست پسر ندارد و یا رابطه جنسی را تجربه نکرده است مورد تمسخر قرار می گیرد.

بعضی افراد هم نیازهای عاطفی که از جانب خانواده شان تامین نشده در فردی خارج از خانواده جستجو می کنند بخصوص برای دخترهایی که از طرف پدرشان احترام و صمیمت کافی را نداشته اند و پسرهایی که از طرف والین خود تحقیر شده و یا نزدیکی خاصی با آنها احساس نمی کنند.

اما بگذارید همینجا خیالتان را راحت کنم. در تمامی تحقیقاتی که با نوجوانان به عمل آمده اکثر دخترها اعلام کرده اند که به هر دلیل که رابطه جنسی را در نوجوانی تجربه کرده اند اعم از کمبود محبت، بخاطر فشار دوستانشان و یا تحت تاثیر الکل و مواد مخدر، از اینکه این رابطه را داشته اند پشیمان هستند. و این تازه اعلام آمار در کشورهایی است که باکره بودن دختر مهم نیست.

در مورد پسرها هم پژوهش ها نشان داده که در یک جمع پسرهای نوجوان و جوان اکثر کسانی که خودشان را بسیار با تجربه نشان می دهند در واقع هرگز رابطه جنسی نداشته اند و اعتماد به نفس بسیار پایینی دارند که با گفتن اینکه من با این تعداد دختر رابطه داشته ام می خواهند کمبود خود را جبران کنند.

معمولا این افراد دیگران را تشویق می کنند که رابطه جنسی داشته باشند که در واقع بعد بتوانند از تجربیات آنها استفاده کنند.

فرد نوجوان باید از خود بپرسد که آیا من دوست دارم بازیچه همچین فردی بشوم؟ سئوال دیگری که یک نوجوان می تواند از خودش بپرسد این است که حالا من این کار را هم کردم بعدش چه؟ چه چیزی بدست می آورم؟ اگر در نتیجه این ارتباط بارداری ناخواسته اتفاق افتاد چه؟ و غیره.

بنابر پژوهش ها نزدیکی نوجوان با والدینش و دریافت احترام و محبت کافی از آنان، داشتن اعتماد به نفس بالا، هدفمندی در مورد آینده اش می تواند از تاثیرپذیری منفی یک فرد نوجوان از محیط اطرافش کم کند.

از مسائل دیگری که در سنین نوجوانی و جوانی باید به آن توجه داشت، شکل گیری اعتماد به نفس است. در این مورد اطرافیان یک نوجوان می توانند نقش بسیار مهمی را ایفا کنند.

یک نوجوان تغییرات جسمی را تجربه می کند که برایش جدید است. برای همین اکثر نوجوانان وقت زیادی را جلوی آینه می گذرانند. لوازم اصلاح و یا آرایشی می خرند و غیره.

یک نوجوان تمامی این کارها را می کند تا بازتاب مثبتی از اطرافیانش دریافت کند. در این سن اگر از یک نوجوان بپرسید دوست داشتی چه شکلی بودی تقریبا محال است یک جای بدنش را نام نبرد که مایل است تغییرش بدهد.

در ضمن به دلیل اینکه بعضی از نوجوان ها در این سن خود ارضایی را شروع می کنند و در این مورد با کسی هم نمی توانند صحبت کنند دچار احساس عذاب وجدان می شوند و حتی از اینکه به خودشان آسیب بزنند می ترسند که این ترس تا سال ها بعد هم باقی است.

مشغولیت دیگر یک نوجوان، ترس از ناهماهنگی با گروه های هم سن اش است. این ترس در برخی گروه ها بیشتر است مثلا افرادی که حس می کنند نسبت به جنس موافق گرایش دارند نه جنس مخالف. و چون بقیه دوستانشان این حس را ندارند احساس غیر طبیعی بودن می کنند و حتی ممکن است دچار افسردگی های مزمن بشوند.

صحبت کردن نوجوان در مورد احساسات و عواطفش با توجه به اینکه در دوران برزخ بین بچگی و بلوغ به سر می برد سخت است چه برسد به اینکه احساسی را در خود پیدا کند که نمی داند در صورت مطرح کردنش چه برخوردی با وی می شود.

بعضی از افراد بخصوص پسرها به اصطلاح حالت همجنس هراسی دارند. یعنی می ترسند که اگر مثلا کارهایی را که یک مرد می کند نکنند به همجنس گرا بودن متهم بشوند.

مثلا یک آقا پسر می خواهد با جنس مخالف رابطه جنسی داشته باشد یا دعوا می کند و به اصطلاح شاخ به شاخ می شود، رفتارهای خشن از خودش نشان می دهد که بگوید من مرد شده ام.

هجوم هورمونهای مردانه هم در این سن، به این موضوع دامن می زند. اما اینها نشانه مردانگی نیست بلکه آرامش بخشیدن، تحت کنترل داشتن خود و عاقلانه فکر کردن از خصوصیاتی است که یک مرد با توجه به قوای روحی و جسمی بالایی که دارد باید از آن برخوردار باشد و دیگران را هم با استفاده از آنها کمک کند.

مسئله بعدی استفاده از مواد مخدر مثل سیگار، قرص های اکس، حشیش و غیره و خوردن مشروبات الکلی است.

مصرف این مواد به هر دلیلی، از نشان دادن خودتان در برابر دوستان تا بهانه هایی چون ناراحت بودم و غیره شروع می شود. در آن لحظه ممکن است به این موضوع فکر نکنید اما همان یک بار استفاده می تواند دعوتی است برای بارهای بعدی و می تواند شروع اعتیاد به آن ماده مخدر و یا مشروب الکلی باشد. اینجاست که گفتن نه ارزش پیدا می کند.

می دانم که در مهمانی و وقتی که دوستی چیزی را تعارف می کند فرصت زیادی برای فکر کردن نیست اما اگر پیش از اینکه در چنین موقعیتی قرار بگیرید برای خودتان و زندگی تان قانون بگذارید.

مثلا بگویید من هرگز لب به سیگار نمیزنم به این دلیل و به آن دلیل. تحت هیچ شرایطی این قانون نمی شکند اما اگر تصمیمی در این مورد نگرفته باشید و تنها بدانید که سیگار برای بدن ضرر دارد اما هرگز به صورت عمیق در مورد آن مطالعه نکرده باشید و یا فکر نکرده باشید در شرایط خاص احتمال اینکه آن را امتحان کنید بسیار بالا است.

در این مورد نقش والدین هم خیلی مهم است که در برنامه ششم در مورد آن صحبت می کنم.

مصرف مواد مخدر از هر نوعی و مشروبات الکلی حداقل خطری که دارد این است که قوای فکری را مختل می کند و ممکن است فرد به کارهایی دست بزند که بعدا پشیمانی غیرقابل جبرانی به بار بیاورد.

معمولا ارتباطات جنسی که تحت تاثیر این موارد انجام می شود پر خطر است. در ضمن ممکن است مثلا مست باشید و موجب تفریح بقیه بشوید اما آیا این واقعا چیزی است که می خواهید؟ که دیگران را سرگرم کنید؟ فردی که موجب سرگرمی افراد می شود برای زمان مهمانی و تفریح جذاب است اما در شرایط معمول زندگی اغلب تنها است چون دیگران نمی توانند روی تصمیم گیریهایش حساب کنند.

در یک برنامه بطور مفصل در مورد مواد مخدرو مشروبات الکلی و اثر آن بر روی سلامتی جنسی صحبت خواهم کرد

سندرم یا نشانگان پیش از عادت ماهانه:

به دلیل اینکه در حالت طبیعی تمامی خانم هایی که در سن باروری هستند عادت ماهانه را تجربه می کنند این قسمت از بحث این هفته علاوه بر دخترخانم های نوجوان مربوط به خانم ها هم می شود.

عادت ماهانه یک فرایند پیچیده است. توضیح ساده آن این است که برای ایجاد عادت ماهانه هیپوتالاموس در مغز وهیپوفیز هورمون های مربوطه را ترشح می کنند و تقریبا بطور همزمان تخمدانها هم هورمونهای لازمه را وارد جریان خون می کنند.

در این دوران جدار رحم که در دوران سیکل ماهانه برای دوران لانه گزینی و باروری آماده شده ریزش می کند و همین خونریزی عادت ملاهانه را تشکیل می دهد. در این زمان هر فردی می تواند حالت های متفاوت جسمی، روحی و یا عاطفی را تجربه کند.

در آمریکا از هر ۴ نفر دچار یکی از نشانگان این دوران است و در انگلستان طبق آماری که گرفته شده از هر ۳ نفر ۱ نفر دچار نشانگان عادت ماهانه است.

بخاطر اهمیت این مسئله یک موسسه به نام موسسه ملی نشانگان پیش از عادت ماهانه تاسیس شده که اگر مایل بودید به زبان انگلیسی مطالعه کنید و بیشتر در این مورد بدانید می توانید به سایت آنها به آدرس: http://www.pms.org.uk / مراجعه کنید. در ضمن سایت میو کلینیک در آمریکا هم اطلاعات خوبی را در این مورد دارد:

http://www.mayoclinic.com/health/premenstrual-syndrome/DS۰۰۱۳۴

عوارض دوران قائدگی می تواند جسمی باشد مثلا: شامل سردرد، بی خوابی، درد زیر دل، حساس شدن و ورم سینه ها، درد عضلات و مفصل ها، بالارفتن جزئی وزن بدلیل احتباس مایعات، نفخ ، خستگی و بعضی ها هم به اصطلاح ویار پیدا می کنند مثلا شکلات می خورند، و غیره.

یا عوارض روحی باشد: مثل: دلشوره، عصبیت، زود رنجی و غیره.

بعضی ها هم دچار حواس پرتی می شوند. مثلا: احساس می کنند نمی توانند تمرکز کنند یا دست و پا چلفتی شده اند و یا وسایلشان را جا می گذارند و غیره.

بعضی ها هم دچار افسردگی می شوند. احساس بیهودگی می کنند، تا کسی چیزی به آنها بگوید زود به گریه می افتند بخصوص اگر کسی خلاف میلشان کاری را بکند و دست و دلش به هیچ کاری نمی رود.

بعضی از موارد نشانگان هم در فرد وجود دارند و صرفا در این دوران تشدید می شوند یا عود می کنند. مثلا اگر کسی میگرن داشته باشد در این دوران شاید سردردش عود کند که معمولا بخاطر افت شدید استروژن است. و یا اگر زمینه افسردگی داشته باشد حالت های شدیدتری از افسردگی را تجربه کند.

در مجموع عوارض پیش از عادت ماهانه معمولا از یک هفته پیش از شروع خونریزی شروع می شود و چند روز بعد از شروع خونریزی متوقف می شود. بنابراین می توان تشخیص داد که ناراحتی که فرد تجربه می کند مربوط به آن دوران است و یا اینکه مزمن است و باید توسط پزشک بررسی شود.

کاری که خیلی در این مورد کمک می کند، داشتن دفتر یادداشت دوران قائدگی است. یعنی که فرد یک دفتر دارد و در آن می نویسد که از یک هفته پیش از شروع عادت ماهانه تا چند روز بعد از شروع خونریزی چه حالت هایی را داشته.

مثلا این بار من هیچ حالتی نداشتم و یا مثلا سر درد داشتم که از دو روز مانده به خونریزی شروع شد و یک روز بعد از آن شدید شد و در روز سوم خونریزی فروکش کرد .

بعضی از این حالت ها ممکن است فقط یکبار پیش بیاید مثلا شب پیش دیر خوابیدید و برای آن سرتان درد گرفته و که این نشانگان عادت ماهانه نیست. اما اگر یکی از این حالت ها در حداقل دو عادت ماهانه پیش آمد آنوقت می شود نتیجه گیری کرد که این عارضه خاص مربوط به دوران عادت ماهانه بوده.

دانستن این نکات و اینکه فرد بداند که در این دوران چه حالتی را دارد به او کمک می کند که کمترین صدمه را به ارتباطاتش با دیگران بزند. مثلا دختر خانمی که می داند در هنگام عادت ماهانه زودرنج می شود به کوچکترین چیزی که دوستانش می گویند با آنها قطع رابطه نمی کند.

آیا درمانی یرای نشانگان عادت ماهانه وجود دارد؟

یک سری درمانهایی پیشنهاد شده برای این نشانگان که برخی از آنها توسط خود فرد می تواند اجرا بشود و دسته دیگر هم درمانهای دارویی است که بعضا خود فرد می تواند استفاده کند و یا باید به پزشک مراجعه کند تا دوز مناسب دارو دریافت کند.

مثلا یکی از ساده ترین درمانهای پیشنهاد شده کنترل خواب و خوراک فرد است. اگر فرد خواب کافی و عمیق داشته باشد بصورتی که زمانی که بیدار می شود احساس سرزندگی کند، این خواب کافی بوده و اثر مثبتی روی کم کردن ناراحتی های این دوران می گذارد.

خوردن غذاهایی که کربوهیدرات دارند مثلا برنج و نان و سیب زمینی بخاطر نشاسته ای که دارند در پژوهش ها مفید گزارش شده. در ضمن خوردن غذاهای پر نمک ممکن است باعث جمع شدن آب در بدن بشود که توصیه نمی شوند.

نوشیدن مشروبات الکلی و نوشیدنی های کافئین دار از جمله قهوه و چای غلیظ هم بدلیل بر هم زدن تعادل انرژی و اینکه در بعضی ها سبب بی خوابی می شود توصیه نشده است.

نرمش های منظم و سبک در این دوران به جریان خون کمک می کند و می تواند از ناراحتی های جسمی این دوران کم کند اما مثلا دراز و نشست و یا نرمشهای عضلات شکم درد را بعضا بدتر می کند چون باعث انقباض مضاعف می شود.

در بعضی افراد گذاشتن چراغ مادون قرمز و یا گرم کردن زیر شکم درد را تخفیف می دهد.

تمرینهایی برای آرامش فکر مثل مدیتیشن یا مراقبه و یوگا برای بعضی افراد مفید بوده. برای افرادی که نماز می خوانند باید بگویم که چون در این دوران شما نماز نمی خوانید منبع آرامش فکری تان را ندارید بنابراین بهتر است که در عرض روز وقتی را برای مراقبه بگذارید.

در برخی موارد هم رفتار درمانی به فرد کمک می کند تا رفتارهای مخربی را که در این دوران ممکن است انجام بدهد کنترل کند و یا بعضا تصحیح کند که بعدا احساس پشیمانی نکند.

با توجه به حالت هایی که فرد دارد و نیازی که دارد درمانهای دارویی هم پیشنهاد شده از جمله: قرص های ویتامین که ترکیبی از ویتامینها و املاح معدنی دارند. پیریدوکسین که نوعی از ویتامین B6 است برای بعضی افراد مفید گزارش شده.

در بعضی موارد پزشک قرص های ضد بارداری برای افراد تجویز می کند. از بین این قرص ها بخصوص آنهایی که ترکیبی هستند یعنی استروژن و پروژسترون دارند مفیدترند.

داروهای مسکن و ضدالتهابی غیر استروئیدی یا غیر هورمونی مثل استامینوفن کدئین و یا پروفن هم مفید بوده اند (همینجا یادآوری کنم که بروفن را با معده خالی نخورید).

داروهای ضد دلشوره و بعضی از داروهای ضدافسردگی هم در کم کردن حالت های روحی این دوران موثر شناخته شده اند. مثلا بعضی از پژوهشگران داروهای ثابت کننده خلق را هم موثر دانسته اند از جمله لیتیوم.

در حال حاضر دانشمندان بر روی دارویی کار می کنند که امیدوارند بتواند حالت های روحی دوران عادت ماهانه را درمان کند. تا آن موقع امتحان کردن روش های غیر دارویی که ضرری ندارد به امتحان کردنش می ارزد.

این موارد و استفاده از داروهای ذکر شده برای بعضی ها مفید بوده و برای بعضی دیگر نبوده اما هر فردی با توجه به شرایطش باید ببیند که چه چیزی برایش کار میکند.

تصویری که یک فرد نوجوان نسبت به بدنش دارد و اینکه این تصویر چگونه شکل می گیرد. معمولا در شکل دادن این تصویر: اطرافیان، آموزش در مورد اندام های بدن و رسانه های عمومی موثرترین هستند.

معمولا مقایسه اعضایی که می توان آنها را دید آنقدر دشوار نیست مثلا اعضایی چون چشم و بینی و غیری. اما در مورد اعضایی از بدن که در دوران بلوغ خیلی تغییر می کنند و در حدی هم خصوصی هستند که نمی توان براحتی با اعضای تناسلی بقیه افراد در جامعه مقایسه اش کرد.

افراد ممکن است دچار نگرانی هایی بشوند که بخاطر رفعش دست به کارهای بعضا پرخطر بزنند. که البته اکثر این موارد هم بی مورد است. یکی از کارهایی که فرد ممکن است بکند این است که از هر جای ممکن الگویی بدست بیاورد که بتواند خودش را با آن محک بزند تا مطمئن شود که اعضای تناسلی اش اصطلاحا نرمال است.

مخرب ترین و متاسفانه در دسترس ترین منبعی که در این مورد وجود دارد منابع تجاری اینترنتی و فیلم های تجاری هستند که در مورد روابط جنسی ساخته می شوند. فرد نوجوان لزوما نمی داند که چه هدفی پشت این فیلم هاست و تنها تصورات اغراق آمیز و غلطی را می بیند که به حدی می توانند تاثیر گذار باشند که افراد اصلا به شک می افتند که مبادا آنها ناقص الخلقه و غیرعادی هستند.

به طور میانگین پژوهش های روانشناختی نشان داده اند که در بین افراد زیر ۱۸ سال قسمتی که مربوط به منطق و شناخت است یعنی قدرت تصمیم گیری، آینده نگری و درک کامل و جامع نسبت به مسائل هنوز در حال شکل گیری است (البته این رشد تا سن ۲۵ سالگی ادامه دارد) و اینکه افراد نوجوان معمولا هنوز در مرحله شناخت تغییرات بدنشان و ساختن اعتماد به نفس خود هستند بنابراین در این مرحله رویارویی با چنین اطلاعات مبالغه آمیز و نادرستی میتواند روی اعتماد به نفسشان تا حدی اثر بگذارد که حتی از ایجاد رابطه بترسند.

بنابر یافته های این پژوهش ها در کشورهای مختلف درجات مختلف و سن بندی های مختلفی برای فیلم ها، سایت های اینترنتی، و کتابها و مجلات در نظر گرفته اند. در این مورد در برنامه بعدی که ویژه پدران و مادرهای گرامی است به تفصیل صحبت می کنم.

براساس پژوهش ها افرادی که دوران بلوغ را با موفقیت پشت سر گذاشته اند در اکثر موارد زیر مشترک بوده اند:

- افرادی که با پدر و مادرو یا یک فرد مشابه مثل پدر و یا مادربزرگ و غیره نزدیک بوده اند یعنی می توانستند مشکلات خودشان را با آنها در میان بگذارند حالا ممکن است لزوما آن مشکل حل نشده باشد اما همین که با یک بزرگتر مسئله را مطرح کرده اند به آنها احساس امنیت داده.

- افرادی که به طور مرتب به مدرسه رفته اند و با دوستان و معلم های خود رابطه مثبتی داشته اند. برای آینده شان هدف داشته اند یعنی اگر از آنها بپرسید ۵ سال و یا ۱۰ سال از الان خودتان را کجا می بینید بتوانند پاسخ واقع گرایانه ای بدهند. فعالیت ورزشی و یا هنری را در کنار درس خود داشته اند که از آن طریق هم اوقات فراغتشان را پر کنند و هم بتوانند احساسات خود را ابزار کنند.

- افرادی که اعتقادات معنوی و اخلاقی دارند. این اعتقادات از اعتقادات مذهبی گرفته تا اعتقادات معنوی و اصول اخلاقی محکم، به هدفمند بودن فرد کمک می کند و نه گفتن را در برابر خواسته های پرخطر دوران نوجوانی کم می کند.

  سارا ناصرزاده - پژوهشگر، روان درمانگر جنسی و مشاور زوجه

منبع :   charenos.com   

   منبع: WebMD 

   روزنامه سرمایه